مراسم کوسه برنشین یا میرنوروزی در منطقه درگزین

نوعی از نمایشها و رقصهایی که توسط کوسساها اجرا می شد مراسمی بود که در آذربایجان به آن کوسا ایونی (رقص کوسا) و در دیگر مناطق ایران به میر نوروزی معروف بوده است ( کوسه بر نشین یا کوسه گردانی ).  کوسا در زبان آذری و کوسه در زبان فارسی به مردی گفته می شود که فقط در زنخش(چانه) موی روئیده و گونه هایش بدون مو باشد . چون این مراسم را فردی کوسه اجرا می کرده است ، این نام را بر بازی نهاده اند .

ادامه نوشته

رسم عید در منطقه درگزین

بایرام اولوب قیزیل پالچیق ازه للر
ناقیش ووروب اوتاقلاری بزه للر
تاخچالارا دوزمه لری دوزه للر
قیز گلینین فیندیق جاسی حناسی
هوسله نر آناسی قایناناسی

                                             «شهریار»

سبزه انداختن

  در منطقه درگزین سبزه انداختن یا به گویش محلی «گوی قویماق» با وسواس بسیاری انجام می شود. به طوری که گفته می شود در قدیم آنها معتقد بودند که دانه سبزه هفت سین، حتما باید از فرد مومنی خریداری شود. که این موضوع باعث رشد بهتر سبزه و نماد محصول بیشتر در سال آینده است. پس اگر فروشنده ای مغازه ای رو به قبله داشت، شانس با او بیشتر یار بود و مردم بیشتر به سراغ او می رفتند.

ادامه نوشته

درگزین در گذر تاریخ( قسمت چهارم)

ب :  خاندان قومسانی :

یاقوت در ذیل « قومسان » می نویسد :" یکی از قراء ناحیه ی اعلم (ناحیه ای بین همدان و زنجان ) است".

از این روستاعلمایی برخا سته اند که ما آنها را به خاطر خویشاوندی که باهم داشته اند تحت عنوان خاندان قومسانی آورده ایم :          

1-ابوعلی احمد بن محمد بن علی بن مردین قومسانی (م 387 ق)«مردی راستگو شیخ عرفا ودارای کرامات فراوان بود» وی با بزرگانی چون «شبلی معروف و ابراهیم بن شیبان مجالست و ملازمت داشته است» ذهبی وی را" شیخ الزهاد"وصف می کند وی در« قریه انبط ساکن شد و در همان جا از دنیا رفت قبر وی زیارتگاه مردم است"

ادامه نوشته

درگزین درگذر تاریخ( قسمت سوم)

علماء و بزرگان درگزین "

الف : وزرای درگزینی :

دردوره سلاجقه عراق عجم که از سا ل 550 ق تا سا ل 590 ق همدان پایتخت آنان بود تعداد 5 نفرازخاندان درگزینی  وزارت شاهان این سلسله را برعهده داشتند:       

1-  اولین فرد و بزرگ خاندان ، ابوالقاسم ناصر بن علی حسن درگزینی (م 527 ق) بود وی در سال ( 518) « وزارت سلطان محمود سلجوقی » را عهده دار شد.  وی « شخص بخشنده ای بود وثنا گویان خود را بی بهره نمی گذاشت» شعرای زیادی وی را مدح کرده اند از جمله امیر معزی،ابوبکر ارّجا نی عربی گوی، عماد غزنوی ، قوامی فریومدی  که  تخلص (قوامی ) خود را از لقب وی گرفته ، حتی سنایی غزنوی که ا ین قطعه  را در مدح قوام الدین گفته است :

خاک بوسان سر کوی تواند                           چرخ خورشید و مه گیتی نورد

پاسبانان     دربان     تواند                             روشنان     کارگاه     لا جورد

به برکت قوام الدین، دولت درگزینیان منقطع نشد، از این خاندان چها ر وزیربرخاستند: دوپسر وی قوام الدین و جلال الدین ، برادر زنش عمادالدین  ابوالبرکات ، و پسر خواهرش شمس الدین ابونجیب .

ادامه نوشته

درگزین در گذر تاریخ)قسمت دوم)

قدیمی ترین متنی که ذکر قریه «درگزین» شده ، کتاب مفقود شده  «نفثة المصدور» تالیف انوشیروان خالد کاشانی (م 532 ق )یکی از وزرای شیعی سلجوقیان بوده که یاقوت حموی( م 626 ق ) و عماد کاتب اصفهانی (م 597 ق ) از آن نقل کرده اند. عماد از درگزین اینچنین یاد می کند: «شهرکی است از اقلیم اعلم و ابوالقاسم ناصربن علی«ا نسابادی » درگزینی وزیر سلطان محمود بن محمد سلجوقی از آنجاست... ریشه این وزیر در بخشی از این اقلیم «انساباد» بود که خود را به شهر بزرگتر آن درگزین که بزرگترین دیه های آن بخش است نسبت می داد

ادامه نوشته

درگزین در گذر تاریخ(قسمت اول)

مقدمه

درگزین  یا به گونه ی معرب آن درجزین یکی ازقراء بزرگ، تاریخی و فرهنگی همدان می باشد که در کتب تاریخ فراوان از آن یاد شده است . درگزین روزگاری محدوده ای بزرگتر از روستایی که اینک در 5 کیلومتری شهرستان رزنقرار گرفته ، داشته است . ازشما ل به کوهای خرقان ، ازجنوب به دهستان پیشخور ، ازشرق به وفس و فراهان( اراک ) ازغرب به کبودرآهنگ محدود بوده حتی بعضی ها محدوده بزرگتر ازاین را نیز آورده اند،اولیاء چلبی درسفرنامه خود(1065ق)درذکر حمله سلطان مراد سوم  عثمانی(به سا ل 982 ق) به دست اندازی وی به نواحی درجزین و«تصرف نواحی درجزین وتوابع ان ازجمله قلاع «دناور» و پیله ور» واقع در منطقه دینور وکرما نشان اشاره می کند.

ادامه نوشته

لاواچکمک

مراسم خانه تکانی قبل از شروع سال نو و از یک یا دو هفته قبل از عید در منطقه درگزینآغاز میشود و مردم سعی میکنند تا آخرین چهارشنبه سال ،محل زندگی خود را از هر نوع آلودگی پاک کنند و برای ورود به سال جدید آماده کنند. مردم درگزین معتقدند اگر خانه تا شروع تحویل سال نو تمیز و مرتب نشود در طول سال جدید همانطور نامرتب خواهد ماند و تا پایان سال روی تمیزی به خود نخواهد دید.

ادامه نوشته

نوع معماری خانه های درگزین

یکی از مهم ترین شاخصه های معرف هر سرزمینی در جهان ، نوع معماری آن سرزمین می باشد که عموما برگرفته از باورها و اعتقادات ساکنین آن و نیز شرایط اقلیمی و اسلیمی آن می باشد که نهایتا در قالب های هنری متنوع اعم از موسیقی ، شعر ها ، آداب و رسوم و معماری خود را بروز می دهد که در اصل می توان گفت : نوع معماری هر شهر و روستایی معرف بخشی از آداب و فرهنگ و هنر آن دیار می باشد .

  روستاهای منطقه درگزین یکی از متنوع ترین نوع معماری را در منطقه در درون خود قرار داده است.هرچند در وهله اوّل شاید بسیاری از ما  ارزش معماری آنرا به خوبی درک نکنند و متوجه نباشند که چه میراث گرانبهایی  داشتند و متاسفانه کمر به تخریب آنها بسته شده تا خانه های نو با سبک معماری شهری به جای آنها بسازند در حالی که در آن سوی دنیا ،مطالعات گسترده ای روی معماری سنتی ایران در حال انجام است...

ادامه نوشته